Ilimi

Taron London ya bukaci Najeriya da ta kara zuba jari a fannin ilimi

Spread the love

Wani taron da aka gudanar a birnin Landan a ranar Litinin ya shaidawa gwamnatin Najeriya da ta kara yawan jarin da take zubawa a fannin ilimi domin fitar da kasar da ke yammacin Afirka daga kangin talauci.

Da take jawabi a wani taron gangamin bikin murnar samun ‘yancin kai a Najeriya karo na 62, babbar mai magana da yawunta, Misis Ibironke Adeagbo, ta ce Najeriya za ta iya juyawa ne kawai idan aka samu isasshen jari a fannin ilimi.

Adeagbo babban Akanta ne kuma babban jami’in gudanarwa na kungiyar agaji ta Burtaniya, IA-Foundation, wacce ke aiki a Najeriya.

A cewarta, Najeriya ba ta iya samar da isassun kudade a tsawon shekaru, duk da matsayinta na kan gaba a fannin tattalin arziki da kuma fitar da danyen mai a Afirka.

Ta ce, duk da arzikin da kasar ke da shi, wadda kuma ita ce kasa mafi yawan al’umma a Afirka, kasar ta ci gaba da shiga cikin talauci da rashin ci gaba bayan shekaru 62 da samun ‘yancin kai.

Da yake ba da misali da alkaluman da UNESCO ta fitar kwanan nan cewa yara miliyan 20.2 ba sa zuwa makaranta a Najeriya a halin yanzu, Adeagbo ya ce babu wani sihiri da zai kawo ci gaban tattalin arziki a kasar.

“Muna da yara miliyan 20.2 da ba sa zuwa makaranta a Najeriya, wadanda suka fi Indiya da Pakistan – ta yaya tattalin arzikinmu zai bunkasa? Ilimi da ci gaban tattalin arziki suna tafiya kafada da kafada.

“Yawancin yaran da ba sa zuwa makaranta a Najeriya na yin illa ga tattalin arzikin kasa da kuma rayuwar jama’a,” in ji ta.

Mai rajin kare hakkin yaran ya yi ikirarin cewa yawan yaran da ba za su iya samun ilimi mai inganci shi ma ke haddasa matsalar rashin tsaro a kasar.

A cewarta, rashin tsaro a kasar na kawo cikas ga ci gaban tattalin arziki da kuma jefa al’ummar kasar cikin mawuyacin hali da talauci.

Ta roki Gwamnatin Tarayya da ta tashi tsaye wajen ganin ‘yan kasar su rungumi ingantaccen ilimi “saboda yawan masu ilimi sun fi samun damar gina tattalin arzikin kasa”.

Adeagbo ta yi Allah wadai da abin da ta bayyana a matsayin yanayin talauci da ya mamaye tsarin ilimin Najeriya, inda ta ce tana da gurbatattun koyo, rashin kayan more rayuwa, rashin cancantar malamai da kuma yajin aikin da babu kakkautawa.

Wanda ya kafa IA-Foundation ya bayyana cewa mafita ita ce Najeriya ta kara yawan kasafin kudinta ga ilimi a duk shekara tare da bullo da tsare-tsare da za su sa ilimi ya kayatar ga ‘yan kasa.

“Iyaye, wadanda suka kasa tura ‘ya’yansu makaranta ya kamata a hukunta su domin kowa ya amfana da damar ilimi da gwamnati ke bayarwa,” inji ta.

A cewarta, Najeriya na bukatar saka hannun jari wajen bunkasa jarin dan Adam ta hanyar ilimi na yau da kullun da kuma tabbatar da cewa ilimi ya dauki nauyinsa.

Adeagbo ya ce kungiyar ta IA-Foundation, ta yi iyakacin kokarinta na kasancewa wani bangare na magance matsalolin da ake fama da su a fannin ilimi a Najeriya ta hanyar kamfen na dawo da yara zuwa ajujuwa.

“A halin yanzu muna da ‘ya’ya da yawa da muka tashi daga kan tituna a Legas, Abuja, Kwara, Delta, Oyo da Ogun.

“Mun je sansanonin ‘yan gudun hijira da makarantun makafi da nakasassu don raba kayayyakin koyo kuma muna yin iyakacin kokarinmu don ganin mun kawar da matsalolin samun ilimi mai inganci,” inji ta.

Sauran manyan baki da suka halarci taron sun hada da Amb. Sarafa Ishola, babban kwamishinan Najeriya a Birtaniya da Mista Olamilekan Adegbite, ministan ma’adinai da karafa.

Sauran su ne Hon. Abike Dabiri, babban jami’i kuma babban sakataren hukumar ‘yan Najeriya mazauna kasashen waje da Mista Olusegun Awolowo, tsohon babban darakta a hukumar bunkasa fitar da kayayyaki ta Najeriya da dai sauransu.

(NAN)

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button