Rahotanni

Afirka ba za ta ci gaba ba sai da wutar lantarki – Obasanjo

Spread the love

Tsohon shugaban kasa Cif Olusegun Obasanjo ya bayyana cewa idan babu isasshen wutar lantarki, duk wani kokari da makamashin da ake bi wajen ci gaban Afirka ta fuskar tattalin arziki da zamantakewa ba zai samu ba.

Obasanjo da sauran shugabannin kasashen duniya sun yi magana a ranar Juma’a a yayin taron FIN International Trade and Investment Forum, taron da aka yi a gefen taron Majalisar Dinkin Duniya, UNGA, New York.

A cewar Obasanjo, ‘yan Afirka, dole ne abokansu da abokan ci gabansu su hada kai don samar da isassun jari don samun isassun wutar lantarki da za ta taimaka wa Afirka ta bunkasa, yana mai cewa shi da kansa ya yi imanin cewa albarkatun suna nan.

Wannan ci gaban dai ya zo ne a daidai lokacin da babbar daraktar kungiyar cinikayya ta duniya, Dakta Ngozi Okonjo-Iweala, wadda ita ma ta yi magana a wajen taron, ta ce Afirka ba za ta iya samar da masana’antu ba, ko kuma ta samu ingantaccen tushe na masana’antu na nahiyar ba tare da makamashi ba.

Shugaban na WTO ya yi nuni da cewa, kididdigar koren samar da makamashi a nahiyar tana da baiwa, yana mai cewa hukumar kula da makamashi ta kasa da kasa ta yi kiyasin gibin zuba jari na dala biliyan 28 a kowace shekara don makamashi ga nahiyar har zuwa shekarar 2030.

Da yake magana a wajen taron, Obasanjo ya ce akwai bukatar kasashen Afirka su samar da yanayi mai kyau na zuba jari a nahiyar domin samar da wutar lantarki, rarraba wutar lantarki da kuma isar da wutar lantarki mai karfi.

Ya ce, “A yau, dole ne mu yi tunanin tsarin grid, kashe tsarin grid da kuma tsarin cikin gida na daidaikun mutane don kula da abin da ake buƙata, musamman a yankunan karkara.

Yayin da take fifita mafita kan gibin makamashi a Afirka, Okonjo-Iweala ta ce kasashen Afirka ba za su iya kara karfin kasuwancin duniya ba tare da kara darajar kayayyakinmu ta wannan tushe na masana’antu ba.

Ta kuma bayyana cewa, zaman lafiyar kasashen Afirka a nan gaba a nahiyar ya takaita ne ta hanyar inganta samar da makamashi.

Ta ce, “A lokaci guda kuma, duniya tana fama da bala’i da yawa da ɗan adam ya yi da kuma ƙazamin yanayi waɗanda ke da wahala ga masu tsara manufofi su iya sarrafawa.

“Wadannan firgici sun shafi nahiyar da ke fafutukar tafiyar da matsalar lafiya, bashi da makamashi lokaci guda tare da takaitaccen sarari na kasafin kudi.

“Amma bai kamata mu manta da damar wannan rikicin ba. Afirka na da yalwar albarkatun makamashi daga iskar gas zuwa abubuwan da za a iya sabuntawa, duk suna jiran saka hannun jari.

“Maɗaukakin farashin makamashi na duniya yana sa sabbin saka hannun jarin iskar gas ƙara bayyana, musamman a matsayin tsarin miƙa mulki na son rai.

“Duk da kokarin da muke yi na samar da sabbin abubuwa, bari mu mai da hankali kan zuba jarin samar da makamashi mai amfani ga Afirka da ma duniya baki daya ta hanyar amfani da damar da za a iya amfani da iskar gas da albarkatun makamashi na nahiyar.”

Da take gabatar da jawabinta a wajen taron, shugabar hukumar gudanarwar kamfanin mai na NNPC Limited, Sanata Margery Chuba Okadigbo, ta ce makamashi mai dorewa da sabuntawa na da muhimmanci ga makomar Afirka.

A cewarta, Majalisar Dinkin Duniya ta bayyana cewa nan da shekara ta 2050, nahiyar za ta kasance gidan mutane biliyan biyu, kuma biyu cikin biyar na yaran duniya za a haifa a can.

Daga nan sai ta ce, “Samar da bukatunsu tare da ɗorewar hanyoyin samar da makamashi na zamani – don amfani da samarwa – zai zama mahimmanci ga jin daɗin rayuwar jama’a da ci gaban tattalin arziki.

“Tare da yawan al’umma sama da miliyan 200, masu matsakaicin matsayi da kuma yanayin zuba jari mai kyau, Kasuwar Wutar Lantarki ta Najeriya tana ba da damammakin zuba jari ga masu zuba jari masu sha’awar zuba jari ta hanyar samar da wutar lantarki mai zaman kanta (IPPs) kamar Abuja, Kaduna, Kano, Agura da Kashe IPPs.”

Haka kuma sauran shugabannin Afirka da masana sun ba da shawarar hanyar da za a bi wajen tinkarar kalubalen da ke addabar mulki a nahiyar.

Daya daga cikin wadanda suka gabatar da jawabai a wajen taron, shugaban kungiyar Hinduja Turai, Prakash Hinduja, shi ma ya ce, “Ina so in ce nan da shekaru 100 masu zuwa, duniya za ta sa ido sosai kan Asiya da Afirka.

“Wannan dama ce ta rayuwa ga masu zuba jari da kamfanoni a Amurka don yin hulɗa tare da ikon Afirka shine kawai mafari.

“Muna bukatar mu shuka iri a yanzu, domin gobe al’ummai masu zuwa su girbe amfanin. Muna bin sa ga tsara na gaba. Mutane da yawa zuwa Afirka.”

Tags:

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button