Rahotanni

CVR: ‘Yan Najeriya sun maka hukumar zabe INEC kara kan rashin kammala rajistar masu zabe

Spread the love

Wasu ‘yan Najeriya 24 ne suka shigar da kara a akan hukumar zabe mai zaman kanta saboda rashin ba su da sauran ‘yan Najeriya miliyan bakwai isasshen lokaci da damar kammala rajistar masu kada kuri’a bayan sun yi rajista ta yanar gizo.

A cewar wata sanarwa da mataimakin daraktan kungiyar kare hakkin zamantakewa da tattalin arziki, Kolade Oludare, ya fitar a ranar Lahadi, masu shigar da kara da ke kai karar a madadin kansu da kuma a madadin wasu ‘yan Najeriya miliyan bakwai suna son “kammala aikin rajistar domin su samu katin zabe na dindindin, da kuma amfani da ‘yancinsu na kada kuri’a.”

A baya-bayan nan ne INEC ta bayyana cewa daga cikin ‘yan Najeriya 10,487,972 da suka yi rajista kafin yin rijistar ta yanar gizo, 3,444,378 ne kawai suka kammala aikin a wata cibiya ta zahiri. Wannan yana wakiltar kashi 32.8 kawai na rijistar kan layi.

Amma a cikin karar mai lamba FHC/ABJ/CS/1662/2022 da aka shigar a ranar Juma’ar da ta gabata a babbar kotun tarayya da ke Abuja, masu shigar da kara suna neman “umarnin tilasta INEC ta sake fara aikin rajistar masu kada kuri’a da ta ci gaba da yi domin ba da dama ga masu shigar da kara su kammala rajistar su kuma su karbi PVC dinsu.”

Masu shigar da kara suna kuma neman “umarni da tilastawa INEC ta samar da isassun kayan aiki tare da tura jami’ai zuwa wuraren rajista na masu kara domin ba su damar kammala rajistar su da kuma karbar PVCs din su.”

Masu shigar da kara suna jayayya cewa, “Mun kammala aikin rajistar ta yanar gizo. Hana mana lokaci da damar da za mu kammala rajistar katin zabe na PVC zai kawo mana cikas ga ‘yancin kada kuri’a, da kuma hana mu fitowa zaben 2023.”

Masu shigar da karar kuma suna jayayya cewa, “Rashin kammala rajistar mu gaba daya ya faru ne saboda wasu abubuwan da ba su da iko da mu. Mu ‘yan Najeriya ne masu cancanta amma sai dai idan ba a ba mu lokaci da dama don kammala rajistar ba, kuma mu karbi katin zabe ba, ba za mu iya kada kuri’a a babban zaben 2023 ba.”

‘Yan Najeriya ashirin da hudu sun hada da: Adeeyo Wasiu; Kunat Amos; Tagbo Chidubem; Emeghe Grace; Ayoola Ebenezer; Eche Otakpa; Olatoye Damilola; da Ogunejiofor Emeka.

Sauran sun hada da: Adedotun Babatunde; Emmanuel Tochukwu; Emmanuel Ternajev; Joy Ige; Lawence Ignatius; Agbede Kunle; Eze Ndubisi; da Nkemdilim Bassey.

Sauran su ne: Omoike Oseine; Joshua Ogenekaro; Hikimar Emeka; Ukpe Kaddara; Abayomi Opeoluwa; Ndubuisi Ahanihu; Akande Akintunde O; da Adamma Rhodes.

karar da lauyoyin Socio-Economic Rights and Accountability Project (SERAP), Kolawole Oluwadare da Ms Adelanke Aremo suka shigar a madadin masu shigar da kara, sun karanta a wani bangare cewa: “Rufe kofa ga ‘yan Najeriya da suka cancanta ba zai iya kiyaye amincewa da tsarin zabe ba.”

“A cewar rahotanni, gazawar ‘yan Najeriya na kammala aikin rajistar masu kada kuri’a ko ma canja wurin katin zabe na dindindin, ya shafi mutane da dama, don haka wannan mataki da masu shigar da kara suka dauka a madadin sauran ‘yan Najeriya da abin ya shafa.”

“An samu rahoton faruwar almundahana, da rashin da’a na ma’aikatan INEC, da tsarin rajistar da aka samu da kura-kurai, rashin isassun injina, na’ura, rashin isassun ma’aikata da ma’aikatan da ba su da kwarewa, kafin wanda ake kara ya kare ci gaba da yin rajistar masu kada kuri’a a ranar 31 ga Yuli, 2022. ”

‘Yancin kada kuri’a ba wai ’yancin kada kuri’a ba ne kawai, har ma da bayar da lokaci da damar kammala rajistar, ta yadda za a iya amfani da hakkin da ya dace da kuma yadda ya kamata.

“Duk wani dalili da aka bayar na ceton lokaci da farashi ba su isa ba. Damar gudanarwa kawai ba hujja ce mai tilastawa ba idan aka yi la’akari da ainihin yanayin ‘yancin yin zabe.”

“Ba za a iya ba da hujjar wannan mugunyar ƙuri’a ta hanyar la’akari da tanadin lokaci ba, musamman saboda sashe na 9 (6) na dokar zaɓe ta 2022 ya tanadi cewa ‘rejistar masu jefa ƙuri’a, sabuntawa da sake fasalin rajistar masu kada kuri’a ba za su tsaya nan da nan ba. Kwanaki 90 kafin duk wani zabe da wannan dokar ta shafa.’

“Samar da sabuwar dama ga masu shigar da kara da sauran ‘yan Najeriya miliyan bakwai don kammala rajistar su zai inganta da kuma kiyaye ’yancin kada kuri’a, da kuma tabbatar da cewa ba a karkatar da masu kada kuri’a bisa ga doka ba da gangan kuma ba tare da wani dalili ba daga yin amfani da ‘yancinsu na zabe.”

“Masu shigar da kara ‘yan Najeriya ne da suka fara rajistar masu kada kuri’a a jihohinsu ta hanyar yin nasarar shiga yanar gizo a ranakun da suka dace amma ba su iya kammala rajistar ba, kuma suka karbi katin zaben su.”

“Masu shigar da kara sun kuma hada da wadanda ke da sha’awar mika katin zabe na dindindin zuwa wani wuri domin su kada kuri’a.”

“Masu shigar da kara da sauran ‘yan Najeriya da suka cancanta suna da ‘yancin samun daidaito a gaban doka, daidaiton kariya, rashin nuna bambanci da kuma damammakin shiga cikin gwamnatin Najeriya.”

“Ta hanyar hana masu shigar da kara da sauran ‘yan Najeriya miliyan bakwai damar kammala rajistar katin zabe na PVC, INEC ta yi rashin adalci, ba tare da wani dalili ba, ba tare da wani dalili ba, ta hana su damar sauraren su a lokaci mai ma’ana da ma’ana dangane da dalilan rashin yin hakan. suna kammala rajistar su.”

“Tsarin mulkin Najeriya na 1999 (kamar yadda aka yi masa kwaskwarima) ya tanadi a sashe na 14(1)(c) cewa, ‘yan kasa za su shiga cikin gwamnatinsu kamar yadda kundin tsarin mulkin kasar ya tanada.

“Hakazalika, yarjejeniyar kasa da kasa kan ‘yancin jama’a da siyasa, da Yarjejeniya ta Afirka kan ‘yancin dan Adam da jama’a, da kuma Yarjejeniya ta Afirka kan Dimokuradiyya, zabe da gudanar da mulki, sun tabbatar da ‘yancin shiga siyasa, gami da ‘yancin kada kuri’a.”

“Hukumar zabe mai zaman kanta (INEC), kwanan nan ta bayyana cewa sama da ‘yan Najeriya miliyan bakwai da suka yi rajistar masu kada kuri’a ta yanar gizo ba za su iya kammala aikin a wuraren da ake gudanar da zabe ba.”

“A cewar rahoton da INEC ta fitar, daga cikin ‘yan Najeriya 10,487,972 da suka yi rajista kafin yin rajista ta yanar gizo, ‘yan Najeriya 3,444,378 ne kawai ke wakiltar kashi 32.8 cikin 100, sun kammala aikin ne a wata cibiya ta zahiri. ‘Yan Najeriya 7,043,594 ne suka yi rajista kafin yin rajista amma har yanzu ba su kammala aikin ba a cibiyar kula da lafiya.”

Wannan ya nuna sama da kashi 67 cikin 100 na wadanda suka fara rajistar ta yanar gizo. A cewar INEC, jimillar ‘yan Najeriya 12,298,944 ne suka kammala rijistar zabe; 8,854,566 daga cikinsu mutane ne da suka yi rajista gaba ɗaya a cibiyar ta zahiri.”

“Masu shigar da kara da wasu ‘yan Najeriya miliyan bakwai sun riga sun kammala rajistar su ta yanar gizo, wato ta hanyar intanet ta INEC ta hanyar ba da bayanan rayuwarsu da takardun da ake bukata.”

“A cewar INEC, tsarin da ya fi dacewa ga masu neman kammala rajistar PVCs shine su ziyarci wuraren da INEC ta keɓe don a tantance su.”

Ba a sanya ranar da za a saurari karar ba.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button