Rahotanni

Najeriya ba ta da kasuwanci tana da talauci da rashin tsaro – Obasanjo

Spread the love

Tsohon shugaban kasa Olusegun Obasanjo, Darakta Janar na kungiyar kasuwanci ta duniya, Dr Ngozi Okonjo-Iweala, da tsohuwar shugabar kungiyar lauyoyin Najeriya, Olisa Agbakoba, da wasu fitattun ‘yan Najeriya sun samar da hanyoyin magance kalubalen da kasar ke fuskanta.

Sun yi magana a ranar Asabar a bikin cika shekaru 113 na Kwalejin King da Kungiyar tsofaffin yara maza ta King’s College ta shirya taron mai taken ‘Gina Najeriya burinmu.

Obasanjo, wanda ya jagoranci taron makon king na 2022 wanda aka gudanar a Kwalejin Kings da ke Legas, ya ce Najeriya a matsayinta na kasa mai fama da talauci, rashin tsaro, da sauran kalubale saboda zabar shugabanni.

‘’Muna cikin siyasa, rabe-raben tattalin arziki babu inda muke, mun yi kasa a gwiwa. A fannin diflomasiyya, Najeriya ba ta kan teburi. Kafin yanzu mun tura sojoji zuwa Sudan, Serria Lone amma a yau, ba za mu iya tura sojoji zuwa Jamhuriyar Benin ba. Akwai jinsi uku a duniya, fari, rawaya, da baki. A yanzu dai Amurka ce ke kan gaba da farar fata, China ce ke kan gaba a tseren rawaya, sannan Najeriya mai mutane miliyan 225 ya halicce su domin su jagoranci bakar fata. Lokacin da muka daina ba wa kanmu kunya za mu iya kula da nahiyar da kuma launin fata. Najeriya ba ta da kasuwanci da talauci, rashin tsaro, ko raba kan siyasa.


‘’ zabin shugabannin mu ne a fayyace ko ba da gangan ba. Ba zabin Allah ba ne a gare mu. Idan Allah bai zaba mana haka ba za mu iya yin abin da ya fi kyau. A Najeriya, mun yi ‘yan abubuwa daidai amma ba mu ci gaba da yin daidai ba.

A nata ra’ayi, Okonjo-Iweala ta ce Najeriya ba ta da wata yarjejeniya ta zamantakewa da za ta jagoranci al’ummar kasar wajen sarrafa albarkatunta.

Ta ce, ”Najeriya na iya yaki da talauci, inganta rayuwar mutane idan an sarrafa shi yadda ya kamata. Hanyoyin samun kudaden shiga ba su bambanta ba mun dogara ne akan kudaden shiga guda daya kawai. Najeriya ba ta da wata yarjejeniya ta zamantakewa a cikin kasar; kamata ya yi a sami wata ka’ida da ke yin umurni da wasu abubuwan da ya kamata su kasance masu tsarki. Ya kamata mu sami ƙa’idodin jagora don yanke shawarar yadda muke sarrafa, adanawa, kashewa da ɗaukar matakai masu ƙarfi akan kudaden shiga. A matsayinmu na kasa, muna bukatar samun wasu alamomin yadda ya kamata a tafiyar da tattalin arzikinmu. Idan muka yi haka, muna da abubuwa da yawa da za mu samu.”

Agbakoba ya ce, ”Mun yi taruka da yawa lokaci ya yi da za mu fuskanci ainihin tambaya, ba za mu taba fitowa daga cikin wannan ba idan ba mu zauna mu tambayi kanmu ba ko da gaske muke daya har sai an magance ta’addanci. .”

Wani babban bako mai jawabi, tsohon shugaban INEC, Farfesa Attahiru Jega, ya bukaci ‘yan Najeriya da su shiga harkokin siyasa da na zabe domin inganta ingancin shugabannin da jam’iyyun siyasa ke gabatar da su a mukaman zabe.

”Tun daga 1999, har zuwa yau, an samu raguwar ingancin shugabannin. Wannan ya samo asali ne sakamakon rashin zabi da sharuddan da suka dace a tsarin shugabanci da zaben Najeriya.’’

Ga tsohon shugaban KCOBA, Dr Sony Kuku, ”Idan muna da mutanen da suka dace da ke son Najeriya, idan za mu iya sa mutane su yi mulki ba tare da ubangida ba, ‘Ghana dole ta tafi,’ zai fi mana alheri”.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button