Rahotanni

Tinubu ya aika da jerin sunayen ministoci ga DSS, EFCC, da sauransu domin su tantance su..

Spread the love

Hasashen sunayen ministocin ya karu yayin da shugaban kasa Bola Tinubu ya kwashe kwanaki 40 yana mulki.

Bisa doka, ana bukatar Tinubu ya nada majalisar ministocinsa cikin kwanaki 60 bayan rantsar da shi a ranar 29 ga watan Mayu, sannan ya mika wa majalisar dattawa domin tantancewa.

Yayin da kasa da kwanaki 18 ya rage ya gabatar da jerin sunayen ministocinsa ga majalisar dokokin kasar kamar yadda kundin tsarin mulkin kasar ya ba da shawarar, ‘yan majalisar da sauran ‘yan Najeriya na zuba ido suna jiran jerin sunayen ministocin da za su taimaka wajen isar da sabon tsarin fatan shugaban kasar.

Majiyoyi da dama sun ce majalisar tarayya na jiran jerin sunayen ministocin Tinubu, inda wasu ke nuna damuwa kan jinkirin.

‘Yan majalisar, wadanda suka zabi yin magana da sharadin sakaya sunansu domin kaucewa yiwuwar mayar da martani, sun ce ba sa tsammanin za a kara samun tsaiko a jerin sunayen.

A halin da ake ciki,  Jaridar PUNCH  ta ce ta tabbatar da yammacin ranar Lahadi cewa Hukumar Yaƙi da Yiwa Tattalin Arziki Tu’annati, Ma’aikatar Jiha, da wasu hukumomin tsaro suna gab da kammala bincikensu na tilas a jerin sunayen.

An tattaro cewa Ma’aikatar Harkokin Wajen Kasa da ‘yan kwamitin shugaban kasa na gudanar da bincike na karshe kan mutanen da aka sanya sunayensu a matsayin ministoci.

Majiyoyin fadar shugaban kasa da dama sun ce za a fitar da jerin sunayen nan ba da jimawa ba.

A halin yanzu, Hon. Alex Egbona, Mataimakin Shugaban Kwamitin Majalisar kan Albarkatun Man Fetur (Downstream) a Majalisa ta 9, ya ce har yanzu Shugaban kasar na cikin wa’adin da aka ba shi, sabanin a baya da ake samun tsaiko.

Yana fatan shugaban kasa zai mika a wannan talata ko ta sama.

Har ila yau, Honarabul Ugochinyere Ikenga, dan majalisar wakilai daga jihar Imo, ya ce ‘yan Najeriya sun damu amma sun yi imanin cewa nan ba da dadewa ba shugaban kasa zai aika da jerin sunayen.

Ya kuma ce ya yi imanin ba zai kasance a baya ba da aka nada ministoci bayan watanni shida.

A halin da ake ciki, tsohon shugaban ma’aikatan tsohon gwamnan Imo, Rochas Okorocha, Mista Uche Nwosu, ya shawarci shugaban kasa Bola Tinubu, da ya tabbatar da cewa jerin sunayen ministocinsa sun kunshi kashi 60 cikin 100 na masu fasaha daga kamfanoni masu zaman kansu da kuma kashi 40 cikin 100 na ministocinsa ‘yan siyasa.

Ya ba da wannan shawarar ne a yayin wani taron manema labarai a ranar Lahadi a Abuja. Ya yi nuni da cewa, hakan zai tabbatar da samar da ma’aikatun gwamnati masu inganci.

Ya ce, “Abin da nake tsammani daga wurin shugaban kasa shi ne tabbatar da wadanda aka zaba mutane ne da suke da kwarewa, masu kishin kasa, ba tare da son zuciya ba.”

Nwosu ya kara da cewa, “Mun yi imanin cewa za mu samu ministocin da za su wakilci Najeriya ba ministocin da za su zo su ce su ministocin jihohinsu ne ba.”

Ya kuma bayyana cewa Najeriya na da hazikan mutane da dama da ke zaune a kasar wadanda za su iya zama ministoci, amma wadanda ke kasashen waje su ma za su iya shiga cikin jerin sunayen.

Ya ce, “Muna da kwararrun ‘yan Najeriya da dama da ke zaune a Najeriya wadanda za su iya yin aikin minista a bangarori daban-daban kuma babu laifi idan tsohon gwamna ya rike mukamin minista idan ya yi kyau.

“Ban ga wani abu ba daidai ba a cikin hakan, kuma idan shugaban kasar yana son ya kara mutanen kasashen waje a cikin jerin ministocinsa, babu wani laifi a cikin hakan.”

Haka kuma, Wakiliyar Mata ta Majalisar Dinkin Duniya a Najeriya da kungiyar ECOWAS, Beatrice Eyong, ta yi kira ga mata kashi 50 cikin 100 na wakilai a cikin jerin sunayen ministoci.

Ta bayyana hakan ne a yayin bikin bayar da lambar yabo ta ReportHer, a Legas, ta ce, “Muna ba da shawarar kashi 50 cikin 100 na wakilcin mata a ma’aikatun gwamnati a daidai lokacin da shugaban kasa Bola Tinubu ke shirin fitar da sunayen ministoci da shugabannin hukumomi da ma’aikatun gwamnati.

Ta ce, “Muna kira ga shugaban kasa ya tabbatar da hakan. Muna hada kai da kafafen yada labarai domin cimma burin ci gaba mai dorewa domin idan ba a samu daidaiton jinsi da karfafa mata ba, ba za mu taba cimma burin ci gaba mai dorewa ba da kuma rage talauci.”

Hakan ya zo ne a daidai lokacin da gwamnatin tarayya ta zayyana jerin sunayen sakatarorin sirri guda 41 da za su yi aiki da ministocin gwamnatin tarayya a ma’aikatu daban-daban.

An aika da jerin sunayen sakatarorin sirri na mataki na 13 zuwa na 14, wanda shugabar ma’aikata, Folashade Yemi-Esan ta hada zuwa ga hukumomin tsaro domin tantancewa da tantance su.

Duk da cewa shugaban kasar ya nada wasu mashawarta na musamman da sabbin shugabannin ayyuka, ‘yan Najeriya sun yi tsammanin zai sanar da mambobin majalisar zartarwa ta tarayya ba tare da bata lokaci ba wajen cika alkawarin da ya dauka na tunkarar rana ta farko.

Sai dai an yi ta cece-kuce game da sunayen wadanda aka nada a matsayin ministoci tare da masu yin littafai suna yin ra’ayi game da yiwuwar nada.

Dangane da cece-kuce da fargabar da aka samu na jinkirin sanar da ministocin, mai baiwa Tinubu shawara na musamman kan ayyuka na musamman, sadarwa da dabaru, Dele Alake, ya shaida wa manema labarai a makon jiya cewa nan ba da jimawa ba za a bayyana jerin sunayen ministocin.

Ya ce, “Game da jerin sunayen ministoci, gaskiyar magana ita ce fadar shugaban kasa. Ba mu gudanar da tsarin majalisa ba. Don haka shugaban kasa ya yanke shawarar lokacin da ya dace kuma ya dace ya yi jerin sunayen ministocinsa.”

Sai dai kuma a shirye-shiryen kaddamar da ministocin tare da dawo da su, gwamnatin tarayya ta tura sakatarorin sirri zuwa ma’aikatu daban-daban inda ake sa ran za su yi aiki tare da ministocin da za a aika sunayensu ga majalisar dokokin kasar domin tantance su a kowane lokaci.

Takardar mai lamba HCSF/CMO/CPA/908II/101 da wakilinmu ya samu a ranar Lahadin da ta gabata ya bayyana cewa gwamnatin tarayya ta zabi sakatarorin sirri guda 41 da za su yi aiki a ma’aikatun ministoci.

Sanarwar mai kwanan watan Yuli 5, 2023, ta lura cewa sakatarorin za su ci gaba da aiki a ranar 11 ga Yuli, 2023.

An yi wa takardar lakabi da, ‘Posting of Confidential Secretaries (SGL 13-14) a cikin tafkin ofishin shugaban ma’aikata na tarayya’ kuma ya sanya hannu a madadin HoS, Yemi-Esan, ta Babban Sakatare, Ma’aikata. Ofishin Gudanarwa, Dr Marcus Ogunbiyi.

Sanarwar ta fito ne daga shugaban ma’aikatan fadar shugaban kasa, Femi Gbajabiamila; Sakataren gwamnatin tarayya, George Akume; dukkan sakatarorin dindindin, Ma’aikatar Ayyuka da Hukumar Yaki da Sha da Fataucin Miyagun Kwayoyi ta Kasa.

An kuma kwafe ta ga hafsoshin tsaro da Sufeto-Janar na ‘yan sanda, Gwamnan Babban Bankin Najeriya da shugabannin Hukumar Yaki da Cin Hanci da Rashawa da sauran Laifuka masu zaman kansu; Hukumar Yaki da Cin Hanci da Rashawa; Ofishin Code of Conduct; Hukumar Sabis ta ‘Yan Sanda da Hukumar Gyaran Hali ta Tarayya.

Sauran wadanda kuma aka sanar da su sun hada da shuwagabannin hukumar tattara kudaden shiga, rabon kudi da kuma kasafin kudi; Hukumar Zabe Mai Zaman Kanta, Hukumar Kula da Yawan Jama’a ta Kasa; Ma’aikatar Harajin Cikin Gida ta Tarayya, Magatakardar Majalisar Dokoki ta Kasa, da dai sauransu.

A cikin jerin sunayen da aka makala a cikin takardar an bayyana 13 daga cikin sakatarorin da aka sanya zuwa ma’aikatun ayyuka da gidaje, matasa da raya wasanni, ilimi, masana’antu, kasuwanci da saka hannun jari, harkokin jin kai, OSGF da dai sauransu, domin cike guraben ayyuka yayin da sauran su ne aka sanya wa mataimakan sakatarorin sirri da aka tura a ma’aikatun a baya.

Wasu daga cikin sakatarorin sirrin sun hada da Oju Inyima wanda aka tura daga ma’aikatar harkokin Neja Delta zuwa ofishin ministan sadarwa da sadarwa na zamani; Osemeke Ogor na Ma’aikatar Aikin Gona da Raya Karkara wanda aka tura wa albarkatun ruwa; Onaivi Justina (Ayyuka da Gidaje) yanzu an buga su zuwa Albarkatun Man Fetur; Noimot Adewale (Transport) amma an sake tura shi zuwa Ma’aikatar Noma da Raya Karkara da Mbadiwe Cordelia (Ilimi) amma an tura shi zuwa Noma da Raya Karkara.

Haka kuma a cikin jerin sunayen akwai Nwosu Christiana (Communication and Digital Economy) wanda aka tura shi ga harkokin ‘yan sanda; Adesina-Abioye Ololade (Youth and Sports Development) wanda aka koma dashi ma’aikatar sufuri; Ikade Aina (Science Tech and Innovation) wanda aka mayar da shi ma’aikatar ilimi; Evan-Helen Igbokwe (Ayyuka da Gidaje) da Yusuf Sadiq ( Albarkatun Ruwa) wadanda dukkansu aka tura su zuwa ma’aikatar ilimi.

Takardar ta ci gaba da cewa, “An umurce ni da in mika takardar amincewar shugaban ma’aikatan gwamnatin tarayya na tura wadannan Sakatarorin Sirri na SGL. 13-14 a cikin Ma’aikata na Tarayya. Da fatan za a lura cewa wannan sauyi ya fara aiki nan take.

“Ana buƙatar dukkan Daraktocin Gudanar da Ma’aikata da Gudanarwa da su gabatar da cikakkun bayanai game da bin wannan umarni da aikawa ga ofishin shugaban ma’aikatan tarayya nan da ranar Laraba 12 ga Yuli, 2023.

“Don Allah a lura cewa duk jami’an da aka tura dole ne a karbe su kuma a rubuta su a cikin ma’aikatu daban-daban saboda kin amincewa da jami’an, ofishin shugaban ma’aikatan tarayya na tarayya zai amince da shi ba. Dole ne a kammala duk gudanar da ayyukan gudanarwa kafin Talata 11 ga Yuli, 2023.

“Dukkan jami’an da abin ya shafa ana tunatar da su cewa rashin bin wannan umarni na aikawa ya saba wa tanadin Dokokin Ma’aikatan Gwamnati 030301 (b) kuma za a sanya musu takunkumin da suka dace.”

Da yake zantawa da wakilinmu, wani babban ma’aikacin gwamnati ya bayyana cewa an saka sakatarorin sirri domin yin aiki tare da ministoci a harkokinsu na yau da kullum.

Ya kuma bayyana cewa za a tura sakatarorin sirri zuwa ma’aikatun a cikin wannan makon.

Ma’aikacin wanda ya yi magana da sharadin sakaya sunansa saboda mutunta dokokin aikin gwamnati da ke hana ma’aikatan yin magana da manema labarai, ya ce, “A kowace ma’aikatar ana da sakatariyar sirri da aka tura ofishin minista. Minista na iya zabar yin aiki da sakatare ko kuma ya yanke shawarar yin aiki da sakatarensa na sirri kuma a irin wannan yanayi, za a iya mayar da sakataren sirri zuwa wani ofishin amma har yanzu za a kira shi sakataren sirri.’’

“Ofishin shugaban ma’aikata ne ke sanya sakatarorin sirri amma a wasu lokutan ana iya nada wani daga ma’aikatar ya zama sakataren sirri a ma’aikatar.

“Wadanda aka saka za su yi aiki da minista, wato idan minista ya so, amma za a iya rubutawa cewa shugaban ma’aikata ya sanya wani a wurin saboda duk lokacin da aka samu gurbin aiki, wata ma’aikatar za ta nemi,” inji jami’in. .

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button